Día da Música 2020

Iniciada en Francia en 1982 como “Festa da Música” e instituida como celebración europea en 1985 (Ano Europeo da Música), cada solsticio de verán, o 21 de xuño, a Unión Europea celebra unha xornada destinada a promover o intercambio cultural entre os pobos. O seu obxectivo é promocionar a música de dúas maneiras: a primeira, que os músicos afeccionados voluntariamente saian a tocar á rúa. A segunda, a organización de concertos gratuítos, nos que o público teña a oportunidade de presenciar directos dos seus artistas preferidos sen importar estilo nin orixe.

Este ano a situación é ben distinta e os efectos da COVID-19 na música aínda perduran impedindo que se poidan celebrar macro festivais e espectáculos musicais polos diversos escencarios do noso país. Na cidade o novo encontro coa música é  no teatro Colón da man do director convidado José Trigueros ás 12:30. Dentro da comunidade temos que viaxar ata Compostela para atopar concertos que festexen o Día da Música. A Cidade da Cultura organiza tres de pequeno formato a cargo de: El afecto ilustradoFAIA e Chisme, que se celebrarán ao longo de toda a xornada. Trátase da primeira programación cultural do Gaiás que contará con público, tras a cancelación deste tipo de actividades pola alerta sanitaria.

Cartel oficial do Día da Música no Gaiás

Pasado o día da música, a pesar de que a crise do coronavirus paralizou case por completo a industria musical, tres meses despois do inicio do confinamento, moitos músicos galegos xa empezan a programar os seus primeiros concertos aínda que con certas limitacións e as medidas sanitarias correspondentes. Axendas das que queremos facernos eco.

O 4 de xullo no Auditorio Pazo da Cultura de Pontevedra a cita é con Xabier Díaz e as Adufeiras de Salitre xunto a Guadi Galego. Aínda que a Guadi doulle tempo de facer a xira de “Immersion”, editado en outubro do 2019, non lle aconteceu o mesmo a Xabier Díaz. O seu traballo “As catedrais silenciadas” apareceu en escena no arranque da crise do coronavirus polo que a xira viuse truncada.

Pola súa banda, a artista coruñesa María Jesús Cabana, Astrogirl, estará en concerto en Ferrol o 17 de xullo presentando o seu disco TORO. Para quen aínda non a coñeza, no 2018 formou banda e quedou semifinalista no concurso Proyecto Demo de Radio 3, tocou no Festival Noroeste EG e no Festival da Luz, ademais de pisar escenarios de salas como Capitol (SDC), Mardi Gras ou Baba Bar (A Coruña).  Ademais colaborou con Nacho Vegas en directo en varias ocasións e no 2019 quedou finalista no concurso Sonidos Mans.

Triángulo de Amor Bizarro confirmou tamén actuación o 17 de xullo pero en Barcelona dentro de en Nits del Primavera, un ciclo organizado polo festival Primavera Sound, cancelado este ano e no que o grupo de Boiro era habitual no seu cartel. O coruñés Xoel López fixo o propio e confirmou que formará parte da Crew Nation, unha serie de directos na sala Riviera de Madrid.

No ciclo de actuacións especiais que acollerá no verán a terraza do Auditorio Mar de Vigo, o Festival TerraCeo, do que Los Secretos serán os encargados de  inaugurar o 3 de xullo, poderemos desfrutar, entre outras,  das voces do ferrolán Andrés Suárez e outros músicos como Pablo López, Ariel Rot, Álex Ubago, Coque Malla ou Don Patricio. Neste caso, os atardeceres con música e vistas ás Cíes estarán adaptados ás condicións sanitarias da nova normalidade e prolongaranse ata finais de setembro.

E non nos esquecemos da nosa aprezada Silvia Penide que recentemente foi noticia por ofrecer concertos nas ‘leiras’ dos seus seguidores no verán. A cantautora anunciaba a través das súas redes sociais, onde foi moi activa durante o confinamento, esta particular forma de facer chegar a súa música ás casas dos seus fans, ás que pode ir “soa ou acompañada polos músicos da banda” dicía.

Así que, a pesar de todo o vivido nestes meses, xa sabedes, opcións musicais hai e oxalá poidamos moi pronto desfrutar da música ao vivo sen restriccións de ningún tipo. Mentres tanto, dende Bibliosons propoñemos desfrutar da música sexa no formato que sexa durante este día da música e todos os días como unha canle que nos axuda a conectar coas nosas emocións e en moitas ocasións pode chegar a ser a mellor terapia. Estedes onde estedes, dádelle ao “play” e desfrutade da nova lista de reprodución especialmente preparada para o Día da Música. Podédela atopar na nosa canle de Spotify.

A música 8D: o boom viral das redes que marabilla a todos durante a corentena

Seguro que a algún de vós chegouvos unha canción creada cunha suposta nova tecnoloxía chamada 8D que che permite escoitar a música “co cerebro e non cos oídos”. Un audio que empezou coma unha cadea máis, pero que xerou todo un fenómeno e agora internet encheuse de versións de todo tipo de cancións adaptadas a esta técnica.

Nestes días de confinamento viralizáronse novas versións de temas que, escoitados con auriculares, soan dunha maneira moi diferente á orixinal é a chamada “música 8D” e converteuse na última sensación en tódalas redes. Este tipo de música caracterízase porque ao darlle ao play sentes a melodía dar voltas arredor da túa cabeza.

Que é a música 8D da que fala todo o mundo?

“A música 8D” é un termo inventado, é só unha forma de márketing, pois este tipo de son que parece que veña de todas direccións aínda que semella unha técnica nova, o certo é que ten a súa orixe nos anos 80 e coñéceselle como ambisonic, binaural ou son en 3D.

O responsable deste movemento é o compositor e director indio A. R. Rahman, quen a través da tecnoloxía 8D creou un tipo de música que se escoita directamente co cerebro (ou polo menos esa é a descrición que dá todo aquel que a escoita).

Algúns definen a sensación como un partido de ping pong no interior da cabeza, pois notas como a música vai pasando dun lado a outro gradualmente.

Un elemento esencial para poder penetrar no mundo da música 8D son os auriculares, pois sen eles o son da canción é igual co da música  que estamos afeitos escoitar. Os auriculares son un elemento imprescindible.

Pero, aínda que todo isto nos soe a novo, a música 8D ten a súa orixe nos anos 80, o que en ciencia se coñece como holofonía. O retardo temporal, o efecto Hass, a lonxitude da onda e o enmascaramento son os elementos causantes deste efecto sonoro. Pero isto é moito máis sinxelo do que parece, trátase dun audio binaural que utiliza a técnica de cabeza de maniquí.

Este sistema consiste en posicionar micrófonos nos oídos dun maniquí, de maneira que a persoa que escoita a música sentirá que está na mesma habitación  cos músicos.

Como funciona a música 8D?

Todo comeza manipulando as ondas de son para que soe coma se viñesen de múltiples direccións. Así, quen fai este audio é capaz de editar de onde vén e mantelo en movemento. Por tanto, parece que vén de tódolos lados e que se move ao teu arredor, ofrecendo unha experiencia envolvente, algo parecido ao que ocorre coa realidade virtual.

De feito, o seu principal foco son, precisamente, os videoxogos e a realidade virtual. Sentirás que a música soa ó teu arredor e non directamente dos cascos; é coma se foses andando por un centro comercial e a canción chegáse de varios puntos, polo que unha das recomendacións  que se fan  para escoitar este tipo de música é pechar os ollos como algo necesario para este “falso engano ao cerebro”.

Aínda non escoitaches algún tema en 8D? Pon os auriculares e dálle play:

 

Lista de Reprodución Forum: pasaxeirxs ao tren

O tren foi un tema recorrente na música tradicional e popular desde a primeira metade do século XIX. Desde as primeiras locomotoras de vapor do século XIX ás actuais, a súa evolución tivo unha gran influencia no panorama musical. Utilizada orixinalmente nos temas como símbolo de progreso, aventura e risco, na actualidade emprégase como metáfora do paso do tempo, como evocación do pasado ou como vía para escapar da realidade.

Desde o tren tolo que vai fóra dos carrís, co que Ozzy Osbourne fala da crise na que se sumiu tras ser expulsado de Black Sabbath, ao triste no que Tom Waits quere atoparse de novo coa moza dos seus soños, e pasando polo aquel no que ven Mari, a moza máis querida de Los Suaves, convidámosvos a subirvos ao tren e gozar dunha pequena viaxe a ritmo de pop, rock, música electrónica e ata ópera.

“Os mozos malos de Boston”, Aerosmith, fixeron para o seu segundo álbum unha versión de Train Kept a Rollin’, do músico de jazz estadunidense Tim Bradshaw, que a publicou por primeira vez en 1951. Un tema ao que tamén lle deron o seu toque persoal artistas como The Yardbirds, Led Zeppellin, Guns N’Roses, Motörhead ou Metallica. A canción incluída en Get Your Wings (1974) foi lanzada como single, e posteriormente apareceu en 3 álbums en vivo. O tema, que se converteu nun dos máis populares da banda, é o único que tocaran Steven Tyler, Joe Perry e Tom Hamilton por separado antes de converterse en Aerosmith.

Bruce Springsteen tamén conta cunha canción sobre o tren, Downbound train. Un tema melancólico, no que se chora a un cónxuxe perdido. Incluído en Born in the USA (1982), foi gravado orixinalmente en acústico nunha das primeiras sesións de grabación do disco. Tempo despois, esta versión acústica pasou a formar parte do álbum Nebraska. Hai opinións variadas sobre Downbound train, chegándose a dicir desde que é a mellor canción do disco, ata que é un tema débil e descoidado. Con todo, e a pesar de non ser un dos sete singles do disco, foi popular na radio, interpretada frecuentemente no I Born in the U.S.A. Tour, e The Smithereens fixeron unha versión do tema no seu traballo recompilatorio From Jersey It Came! The Smithereens Anthology.

O músico, cantante, compositor e actor estadounidense Tom Waits incluíu no seu álbum Rain Dogs (1985) a canción Downtown Train, cuxo videoclip foi dirixido por Jean-Baptiste Mondino, e no que aparee o boxeador Jake LaMotta. Rod Stewart gravou unha versión que chegou ao nº 3 na Billboard Hot 100, despois de ser lanzado como single a finais de 1989. O tema de Stewart tamén foi número un en Canadá, chegou ao top dez das listas británicas, e ata lle serviu para gañar una nominación aos Grammy na categroría de Mellor Interpretación Vocal Pop Masculina. Ademais de por Stewart, Downtown Train foi versionada por Mary Chapin Carpenter, Bob Seger e Patti Smith, entre outros.

E se falamos de trens non podemos esquecernos de Andrés do Barro, un cantante esencial para entender o desenvolvemento do pop en Galicia. Co seu estilo melancólico e atemporal, conseguiu un fito histórico: coar unha canción en galego como número un das listas de éxitos nacionais, nunha época na que as linguas cooficias estaban prohibidas. Estamos falando, como non de O Tren (1968); un tema producido por Juan Pardo, que paticipou nos coros xunto a Emi de la Cal, Paula -a muller de Andrés do Barro- e Camilo Sesto. Neste caso, deixámosvos a versión de Siniestro Total, incluída no disco Siniestro Total II (O Regreso) (1983).  E é que a afección da banda viguesa por Andrés do Barro vén de lonxe, pois dous dos seus membros orixinais, Julián Hernández e Alberto Torrado fixéronse amigos no colexio polo seus gustos musicais, e tiñan a do Barro como un dos seus referentes.  Por certo, sabedes de onde ven o nome da banda? O 20 de agosto de 1981 tiveron un accidente cun Renault 12, no que acabaron no hospital con graves lesións e co coche “sinistro total”. Foi precisamente durante o periodo de convalecencia que comezaron a gravar algunas cousas.

Aquí vos deixamos a Lista de Reprodución ao completo, e lembrade que se queredes escoitar os álbums dos traballos seleccionados, podedes levalos en préstamo na Biblioteca Fórum. E se quedades con ganas de máis trens, non esquezadades visitar a mostra Estacións de Lecturas, tamén da Biblioteca Fórum.

ACDC – Rock N Roll Train, Aerosmith – Train Kept a Rollin’, Alaska y los Pegamoides – El plan, Alejandro Sanz – El tren de los momentos, Bob Marley – This Train, Bob Zurke – Honky Tonk Train Blues, Bruce Springsteen – Downbound Train, Cómplices – El tren, Coti – El tren, Count Basie – Super Chief, Creedence Clearwater Revival – The Midnight Special, Duke Ellington –  Take the ‘A’ Train, Franco Battiato – Los trenes de Tozeur, Johnny Cash – Blue train, Kathleen Battle, Jessye Norman – Gospel Train, Kraftwerk – Trans-Europe Express, La Unión – Tren de Largo recorrido, Los Suaves – Viene el tren, M-Clan – El tren que nunca cogimos, Madness – Waiting for the Ghost Train, Ozzy Osbourne – Crazy Train, Siniestro Total – O tren, Supertramp – Rudy, The Clash – Train in Vain, The Velvet Underground – Train Round the Bend, Tom Waits – Downtown train

Lista de Reprodución Forum: música para o mes de xuño

Este mes, a lista de reprodución vira ao redor da actualidade musical, cunha pequena selección relacionada cos concertos que terán lugar ao longo do mesmo, como o de Paul McCartney, que visitou o noso país despois de doce anos. Cancións e artistas para todos os gustos nunha lista moi variada,  na que como non podía ser doutro xeito, a oferta musical da nosa cidade ocupa un lugar destacado, pois este xuño A Coruña é sinónimo de música.

Fai uns días Andrés Calamaro visitou o Palacio da Ópera coa súa xira Licencia para cantar. Para os que non puidestes gozar del, ou quedastes con ganas máis, recomendámosvos Bohemio (2013), o seu decimotercer álbum de estudo. Un traballo cargado de amor, nostalxia e poesía, no que hai espazo para o rock, o pop e ata para sons con aires folk e de milonga. Destacamos Cando non estás, que se colocou no primeiro posto dos rankings desde o día seguinte ao seu lanzamento. Un tema melancólico co que Calamaro pedía perdón á súa entón moza Micaela Breque, que participa no videoclip recreando unha historia de amor e desamor que tamén serve de burla dos temas que rodean a fama.

Entre o 13 e o 18 de xuño celebrarase a Primeira Semana da Música (podedes atopar toda a información aquí, na que ademais de concertos, sesións formativas, masterclasses e conferencias, haberá un ciclo de documentais vinculados á música no CGAI. Proxectaranse, entre outros, Lambert & Stamp, sobre dous aspirantes a cineastas que terminaron descubrindo e sendo mentores e managers da banda de rock británica The Who e Bird on a Wire. Este último foi gravado por Tony Palmer en 1972 durante unha xira de Leonard Cohen, e estivo desaparecido durante 40 anos, ata que atoparon 200 rolos de película en moi mal estado nun almacén de Hollywood. Palmer conseguiu unir 3000 fragmentos, con axuda da tecnoloxía dixital, e convertilos nun documental. Durante o filme, Cohen fala do amigo que quedou cos dereitos de Suzanne, a canción que lle deu fama como músico e que eliximos para a lista. Un tema inspirado nun encontro con Suzanne Verdal, unha bailarina casada cun amigo de Cohen, coa que mantivo unha longa amizade. Suzzane foi publicada inicialmente como poema dentro do libro Parasitos do paraíso, e foi gravada por Judy Collins, que a incluíu no seu disco In my life, o seu maior éxito.

Seguimos con Os Diplomáticos de Monte Alto, de quen poderemos gozar xunto a  Siniestro Total e Bastards na noite de San Xoan. Kömunikando (2003) é un disco diferente dun dos máximos representantes do movemento bravú, o único propio da música galega. Nel nótase a esencia de Xurxo Souto como cantante e principal compositor, hai novos ritmos, e o acordeón, que sempre fora o seu instrumento principal, perde algo de protagonismo. Ademais, por primeira vez parte das letras son de crítica social directa. Destacamos Quero ver.

E cara a finais de mes Wilco visitará o Palacio da Ópera. Desta banda de rock de Chicago na que só quedan dous membros da formación inicial, seleccionamos I Am Trying To Break Your Heart, o tema que abre o seu cuarto álbum de estudo, Yankee Hotel Foxtrot, e que está considerada como a mellor do grupo. A canción representa perfectamente o rock experimental do que son mestres, e dá nome a un documental sobre a banda dirixido por Sam Jones, no que se aprecia o proceso de gravación do disco. Sen embargo, nós escollemos a versión que aparece en Kicking Television: Live in Chicago, un álbum en directo que tivo moi boa recepción por parte da crítica, e que foi creado con material de catro concertos levados a cabo en maio de 2005.

Aquí vos deixamos a Lista de Reprodución ao completo, e lembrade que se queredes escoitar os álbums dos traballos seleccionados, podedes levalos en préstamo na Biblioteca Fórum.

Andrés Calamaro – Cuando no estás, Andy & Lucas –  Pena penando, Duncan Dhu – A tientas, El Arrebato – En el número catorce, Elefantes  Me he vuelto a equivocar, Elvis Preysley – Blue Moon of Kentucky, Estopa – Vacaciones, Ilegales – Ella saltó por la ventana, José Luis Perales  Una canción llamada soledad, Leonard  Cohen  –   Suzanne, Loquillo y los Trogloditas – El hombre de negro, Los Enemigos – La cuenta atrás, Los Secretos – No seré yo, Los Suaves – Siempre igual, Luis Eduardo Aute – Siento que te estoy perdiendo, Malú – Blanco y negro, Mocedades – Donde estás, corazón, Modestia aparte – Son las diez, Novedades Carminha – Tú antes molabas, Os Diplomáticos de Monte Alto – Quero ver, Paul McCartney – Jenny Wren, Santiago Auserón – Annabel Lee, Siniestro Total – Miña terra galega, The Who – Baby Don’t You Do It, Wilco – I Am Trying To Break Your Heart, Xoel López – Sol de agua

A soidade dos chineses avistapaxaros

Na China actual, en pleno crecemento frenético, diluíronse tradicións milenarias como a de sentar a observar paxaros. The loneliness of chinese birdwatchers, un artigo publicado na revista The Economist, puxo nome a The Chinese Birdwatchers, banda madrileña formada en 2009. Un título tan poético nunha revista sobre economía chamou a súa atención, por describir á perfección a soidade de quen aprecia os detalles e a quietude aínda dentro da contrarreloxo do día a día.

Déronse a coñecer hai uns anos grazas ao deseñador de moda Josep Font, director creativo da firma Delpozo, quen lles elixiu para poñer música a unha das súas coleccións. Agora, coa presentación do seu terceiro disco, contaron cun apoio de excepción, o do dúo zaragozano Amaral, con quen realizaron dúas colaboracións recentemente para o diario O País e para Radio3. Agora están inmersos na súa xira Roads 2016, que lles está levando por toda a xeografía española.

A súa música é unha mestura de poesía, folk, surf, bossa nova e rock que soa como unha viaxe na estrada polo deserto americano. Violíns, un vello contrabaixo, trompetas, saxos e guitarras conflúen nun formato acústico con influencias de Bon Iver, Cocteau Twins ou Curtis Mayfield, entre outros.

Eles mesmos defínense como unha  “estraña familia”: cinco tolos con moitos paxaros na cabeza e cun amor enfermizo polos detalles e, por suposto, pola música.

A banda  presenta o vindeiro sábado 23 de Abril no Garufa Club (Rúa Riazor, 5) o seu último disco, ROADS. Lles teloneará a cantante e compositora coruñesa Carmen Picado, gañadora do concurso “Outra + outra” da Fundación Paideia e a Deputación da Coruña e 3º premio do concurso “Cultivando Música” da man do Festival da Luz.

A calquera amante da literatura esta data resultaralle máis que familiar: o 23 de Abril celébrase en todo o mundo o Día Internacional do Libro,  unha homenaxe mundial ao libro e os seus autores que nos alenta a descubrir o pracer da lectura e respectar a irremplazable contribución dxs creadorxs ao progreso social e cultural. É por isto que, antes de recalar no Garufa, The Chinese Birdwatchers deleitarannos cun concerto acústico na Biblioteca Ágora, poñendo banda sonora ao Bebencontro que tamén celebramos ese mesmo sábado ás 17:30 h. Coma sempre, con carácter gratuito e para tódolos públicos.

Cartel Coruña_v2

Ademáis de guitarras, violín, amplis, micro, e outros tantos bártulos, aterrizan na nosa biblio cunha proposta que nos encanta, “Música x Libros”: todx aquel/a que leve un libro novo ao concerto (ao da biblioteca e/ou ao do Garufa) será agasallado cun exemplar do seu disco. Os libros recompilados serán doados ás Bibliotecas Municipais para uso e desfrute de tódolxs veciñxs da nosa cidade.

“Esta iniciativa é tamén unha reivindicación do formato físico, tanto dos libros como dos discos, na era do streaming e dos eBooks. Tamén de involucrarnos coas cidades que visitamos. Ao final, nas xiras, moitas veces non te decatas nin de onde estás e esta vez queriamos vivir A Coruña, facer algo relacionado coa cidade e os seus habitantes” comenta a banda.

Neste mesmo sentido, The Chinese Birdwatchers contou coa colaboración de Pablo Moledo, un mozo ilustrador coruñés, para crear o cartaz do seu concerto na cidade. A banda descubriu ao artista a través das redes sociais e gustoulles tanto o seu traballo que lle contactaron para facer algo xuntos.

19-chinese-BAND

“Ao final música, ilustración e literatura teñen moitos puntos en común. As tres convidan a imaxinar e poden transportarche a outros lugares. É algo do que falamos no noso novo disco Roads (estradas). Neste caso, a nós levounos ata A Coruña”.

¿Soa ben, non? Soará mellor se te deixas caer por Ágora e nos acompañas neste día tan sinalado para nós. ¡¡Convidadx quedas!!

Novidades Musicais na Biblioteca Forum

Chegou a primavera e con ela novas referencias musicais na Biblioteca Municipal Forum Metropolitano:

  1. A head full of dreams / Coldplay (Parlophone, 2015)
  2. Adele 25 / Adele (XL Recording, 2015)
  3. Blackstar the new álbum / David Bowie (Sony, 2015)
  4. Extra  Mundi / Luar na Lubre (Warner, 2015)
  5. Gau Ama / WAS (Mushroom Pillow, 2016)
  6. Me matas si me necesitas / Quique González & Los Detectives (Cultura Rock, 2016)
  7. The tambourine man / Xabier Díaz e Adufeiras de Salitre (Músicas de salitre, 2015)
  8. Vivir sin miedo / Buika (Warner, 2015)

O pase de diapositivas require JavaScript.

 

El último ladrillo en El Muro

Roger-Waters-The-Wall-Film-2015

Un gran evento va a tener lugar en este recién entrado otoño de 2015. Está a punto de representarse el que será, con toda probabilidad, el último acto de una de las obras más importantes de la historia del rock: el estreno mundial de ‘Roger Waters The Wall’, la película documental sobre la gira que el antiguo miembro y ex-líder de Pink Floyd realizó durante tres años, de 2010 a 2013, con la nueva puesta en escena de su espectáculo de ‘The Wall’ (‘El muro’) a lo largo y ancho de cuatro continentes.

La trascendencia del acontecimiento se percibe, por un lado, tanto en la magnitud de la potente campaña de marketing que ha ido calentando el ambiente desde el otoño pasado, con la premiere en el Festival Internacional de Cine de Toronto y, ya este año, desde antes del verano con el anuncio del estreno y demás goteo de información -incluidos el impresionante trailer oficial de la peli (ver abajo) y otros clips (ver más abajo)-, como, por otro, en la escala del estreno en sí, ya que se va a celebrar el 29 de septiembre de forma simultánea en 2000 salas de cine de todo el mundo. A todo ello, además, hay que sumarle el extra de una entrevista exclusiva en la que el propio Waters y Nick Mason, batería de PF, responderán a una serie de preguntas previamente enviadas por los fans.

De todos modos, más allá de los fastos del estreno y del valor intrínseco del documental como tal, lo relevante es que se trata prácticamente del epílogo a la carrera de uno de los grandes pesos pesados de la historia del rock. A pesar de que Waters ha anunciado que está trabajando en un último nuevo proyecto -otro disco conceptual, por utilizar esa terminología obsoleta tan asociada a la discografía de PF, sobre la relación de un abuelo y su nieto que se preguntan cómo alguien es capaz de matar niños-, lo cierto es que difícilmente logrará el alcance y la repercusión que sí ha conseguido con esta reedición de su obra magna. Lo que, a propósito, ha supuesto para él una suerte de redención tras varios lustros de amarga travesía por el desierto en su carrera en solitario, después de abandonar PF allá por mediados de los años 80, con la cual nunca llegó a obtener un reconocimiento a la altura de su prestigio anterior.

El documental recoge imágenes del espectáculo en sí, totalmente renovado en el aspecto visual, grabadas en tres ciudades diferentes, intercaladas con las del viaje que Waters emprende desde el Reino Unido a Italia tras las huellas de su padre, muerto en la batalla de Anzio en la IIGM y uno de los principales leitmotifs de la obra. La narrativa original de TW giraba en torno al personaje de Pink, una estrella de rock alienada -trasunto tanto del propio Waters como de Syd Barrett, miembro fundador del grupo y pionero de la psicodelia, al que apartaron poco después de la publicación del primer disco por presentar una conducta errática con síntomas evidentes de una esquizofrenia no diagnosticada- quien encerrado en su habitación de hotel entra en un proceso de enajenación mental que desemboca en un delirio paranoide.

Durante el mismo, sucesivos flashbacks van revelando el porqué de su estado: diferentes episodios traumáticos en su vida (la muerte de su padre en la guerra, una madre sobreprotectora, la represión del sistema educativo, la separación de su mujer, las presiones del show business, etc.) han ido llevándole a un aislamiento progresivo cuyo resultado final es la creación de una identidad imaginaria represiva y totalitaria. Cada una de esas experiencias dolorosas es un ladrillo más en un muro también imaginario, el de su incomunicación, aunque real en sus consecuencias, que al mismo tiempo que le protege también le separa de los demás. En la nueva versión, sin embargo, Pink pasa a un segundo plano y el relato se centra en los aspectos más políticos y universales de la historia, en poner de manifiesto nuestro potencial como seres humanos para cooperar superando todas aquellas barreras que pretenden dividirnos y separarnos, como le gusta hacer hincapié a Waters.

Lo común a ambas versiones, no obstante, es esa simple pero al mismo tiempo tremendamente efectiva metáfora sobre la incomunicación: el miedo puede llevarnos a caer en una sobreprotección extrema que anule nuestra capacidad espontánea de sentir empatía por los demás, por el “otro”. ‘El infierno son los otros’, decía Sartre. De ahí a las actitudes y comportamientos hostiles hacia lo diferente solo hay un paso.

Como se sabe, el germen de la idea de TW surgió en la gira de Animals, el disco inmediatamente anterior de PF, donde se produjo la famosa anécdota que le dio origen: en el último concierto en el Estadio Olímpico de Montreal, un Waters en estado de desafección y alienación crecientes por la escala cada vez más deshumanizada de los conciertos en estadios -por culpa de la codicia corporativa de las multinacionales discográficas, preocupadas únicamente por ganar más y más dinero con giras cada vez más megalómanas-, escupió a un fan borracho que trataba de llegar hasta el escenario. Más tarde, ya en el hotel y aún conmocionado por su comportamiento, se le ocurrió la idea de construir un muro entre el público y la banda como barrera de protección. Esa idea tan básica se convirtió posteriormente en disco, película y concierto. Y, efectivamente, Waters tuvo su muro: en las representaciones en directo una serie de operarios se encargan de construir un muro físico entre el público y la banda, que a la mitad del concierto queda totalmente tapada detrás de una gigantesca pared de ladrillos blancos sobre la que, en la nueva puesta en escena, se proyectan las antiguas animaciones de Gerald Scarfe y los espectaculares nuevos efectos visuales.

the wall

RW sobre el fondo del ejército de martillos opresores marchando

Ahora, casi cuarenta años después, el proceso creativo que desencadenó ese suceso aparentemente trivial toca a su fin. RW pone el punto final a su obra más lograda y ambiciosa, una difícilmente repetible combinación de rock, teatro, performance y espectáculo multimedia, y sin duda el máximo exponente de su abrumador legado artístico. El día 29 asistiremos por última vez al ritual catártico de levantar y derruir el muro de nuestra incomunicación. En la web del evento se pueden consultar las salas más cercanas donde se estrena la película y reservar las entradas.

Por cierto, en cuanto a la vigencia de su mensaje, parece totalmente innecesario recalcarla a la vista de los acontecimientos recientes relativos a fronteras y barreras humanas, ¿no?

[Y recuerda que puedes disfrutar de la discografía de PF y RW en las Bibliotecas Municipales. Consulta su disponibilidad en nuestro catálogo]