Lista de Reprodución Forum: pasaxeirxs ao tren

O tren foi un tema recorrente na música tradicional e popular desde a primeira metade do século XIX. Desde as primeiras locomotoras de vapor do século XIX ás actuais, a súa evolución tivo unha gran influencia no panorama musical. Utilizada orixinalmente nos temas como símbolo de progreso, aventura e risco, na actualidade emprégase como metáfora do paso do tempo, como evocación do pasado ou como vía para escapar da realidade.

Desde o tren tolo que vai fóra dos carrís, co que Ozzy Osbourne fala da crise na que se sumiu tras ser expulsado de Black Sabbath, ao triste no que Tom Waits quere atoparse de novo coa moza dos seus soños, e pasando polo aquel no que ven Mari, a moza máis querida de Los Suaves, convidámosvos a subirvos ao tren e gozar dunha pequena viaxe a ritmo de pop, rock, música electrónica e ata ópera.

“Os mozos malos de Boston”, Aerosmith, fixeron para o seu segundo álbum unha versión de Train Kept a Rollin’, do músico de jazz estadunidense Tim Bradshaw, que a publicou por primeira vez en 1951. Un tema ao que tamén lle deron o seu toque persoal artistas como The Yardbirds, Led Zeppellin, Guns N’Roses, Motörhead ou Metallica. A canción incluída en Get Your Wings (1974) foi lanzada como single, e posteriormente apareceu en 3 álbums en vivo. O tema, que se converteu nun dos máis populares da banda, é o único que tocaran Steven Tyler, Joe Perry e Tom Hamilton por separado antes de converterse en Aerosmith.

Bruce Springsteen tamén conta cunha canción sobre o tren, Downbound train. Un tema melancólico, no que se chora a un cónxuxe perdido. Incluído en Born in the USA (1982), foi gravado orixinalmente en acústico nunha das primeiras sesións de grabación do disco. Tempo despois, esta versión acústica pasou a formar parte do álbum Nebraska. Hai opinións variadas sobre Downbound train, chegándose a dicir desde que é a mellor canción do disco, ata que é un tema débil e descoidado. Con todo, e a pesar de non ser un dos sete singles do disco, foi popular na radio, interpretada frecuentemente no I Born in the U.S.A. Tour, e The Smithereens fixeron unha versión do tema no seu traballo recompilatorio From Jersey It Came! The Smithereens Anthology.

O músico, cantante, compositor e actor estadounidense Tom Waits incluíu no seu álbum Rain Dogs (1985) a canción Downtown Train, cuxo videoclip foi dirixido por Jean-Baptiste Mondino, e no que aparee o boxeador Jake LaMotta. Rod Stewart gravou unha versión que chegou ao nº 3 na Billboard Hot 100, despois de ser lanzado como single a finais de 1989. O tema de Stewart tamén foi número un en Canadá, chegou ao top dez das listas británicas, e ata lle serviu para gañar una nominación aos Grammy na categroría de Mellor Interpretación Vocal Pop Masculina. Ademais de por Stewart, Downtown Train foi versionada por Mary Chapin Carpenter, Bob Seger e Patti Smith, entre outros.

E se falamos de trens non podemos esquecernos de Andrés do Barro, un cantante esencial para entender o desenvolvemento do pop en Galicia. Co seu estilo melancólico e atemporal, conseguiu un fito histórico: coar unha canción en galego como número un das listas de éxitos nacionais, nunha época na que as linguas cooficias estaban prohibidas. Estamos falando, como non de O Tren (1968); un tema producido por Juan Pardo, que paticipou nos coros xunto a Emi de la Cal, Paula -a muller de Andrés do Barro- e Camilo Sesto. Neste caso, deixámosvos a versión de Siniestro Total, incluída no disco Siniestro Total II (O Regreso) (1983).  E é que a afección da banda viguesa por Andrés do Barro vén de lonxe, pois dous dos seus membros orixinais, Julián Hernández e Alberto Torrado fixéronse amigos no colexio polo seus gustos musicais, e tiñan a do Barro como un dos seus referentes.  Por certo, sabedes de onde ven o nome da banda? O 20 de agosto de 1981 tiveron un accidente cun Renault 12, no que acabaron no hospital con graves lesións e co coche “sinistro total”. Foi precisamente durante o periodo de convalecencia que comezaron a gravar algunas cousas.

Aquí vos deixamos a Lista de Reprodución ao completo, e lembrade que se queredes escoitar os álbums dos traballos seleccionados, podedes levalos en préstamo na Biblioteca Fórum. E se quedades con ganas de máis trens, non esquezadades visitar a mostra Estacións de Lecturas, tamén da Biblioteca Fórum.

ACDC – Rock N Roll Train, Aerosmith – Train Kept a Rollin’, Alaska y los Pegamoides – El plan, Alejandro Sanz – El tren de los momentos, Bob Marley – This Train, Bob Zurke – Honky Tonk Train Blues, Bruce Springsteen – Downbound Train, Cómplices – El tren, Coti – El tren, Count Basie – Super Chief, Creedence Clearwater Revival – The Midnight Special, Duke Ellington –  Take the ‘A’ Train, Franco Battiato – Los trenes de Tozeur, Johnny Cash – Blue train, Kathleen Battle, Jessye Norman – Gospel Train, Kraftwerk – Trans-Europe Express, La Unión – Tren de Largo recorrido, Los Suaves – Viene el tren, M-Clan – El tren que nunca cogimos, Madness – Waiting for the Ghost Train, Ozzy Osbourne – Crazy Train, Siniestro Total – O tren, Supertramp – Rudy, The Clash – Train in Vain, The Velvet Underground – Train Round the Bend, Tom Waits – Downtown train

AC/DC: cuatro décadas de corriente continua

ACDC70s19-11

La mítica banda australiana en la época de ‘Highway to hell’

La semana pasada nos dejó un par de efemérides musicales de esas que no deberían pasar desapercibidas. Las dos, aunque de muy distinto signo, hacían referencia a la misma banda, y no precisamente una cualquiera: los legendarios AC/DC. Por un lado, se cumplían cuarenta años -febrero de 1975- de la publicación de su primer disco (‘High voltage’, edición australiana); por otro, se conmemoraba el trigésimo quinto aniversario -febrero de 1980- de la desgraciada muerte de su primer cantante, el salvaje y carismático Bon Scott.

Si a ello le sumamos el reciente regreso del grupo al primer plano de la actualidad, por noticias de cariz también muy diferente -la enfermedad neurodegenerativa del guitarrista Malcolm Young que le ha apartado total y definitivamente de la banda, los problemas con la ley del batería Phil Rudd, la publicación de ‘Rock or bust’, su décimo sexto álbum de estudio, y el anuncio de su enésima gira mundial sold out-, parece un buen momento para echar la vista atrás y hacer una breve repaso a su carrera, una carrera larga, exitosa y polémica casi a partes iguales.

Porque AC/DC se pueden considerar un ejemplo paradigmático del frecuente desencuentro que suele haber entre crítica y público: detestados por la primera y adorados por el segundo, su caso es otro episodio más en la historia del recelo proverbial de los críticos a cualquier cosa que huela a mainstream, en su propensión infatigable a distanciarse de la vulgaridad de las masas.

angus young

Angus Young en pleno rapto eléctrico

Aunque en este caso lo de la vulgaridad viene al pelo, porque a los australianos se les puede acusar de cualquier cosa menos de sutiles y exquisitos. Aunque con matices. En relación con esto, se me viene a la cabeza aquella frase que pronunciaba Mozart en la película ‘Amadeus’: “yo soy vulgar, pero mi música no lo es”.

 

La crítica siempre les ha reprochado su estilo tosco, testosterónico, básico y rudimentario. Y, en efecto, sus canciones no son el lugar más idóneo para buscar una lírica refinada ni reflexiones existenciales sobre los grandes problemas de la humanidad. Bon Scott decía que él hacía poesía de lavabo. Sus letras giran en torno a los grandes tópicos del rock and roll y no con un estilo excesivamente original: la vida en la carretera, la épica del chico malo, juergas, chicas, alcohol, broncas,etc. En fin, nada edificante. De todos modos, no hay que perder de vista que en el momento de la eclosión del grupo -mediados de los setenta- esa estética macarra quizás tuviera un cierto prestigio, análogo, salvando las distancias, al que puedan tener hoy en día las estrellas del hip hop. El macarra como working class hero, como un fuera de la ley que vive siguiendo sus propias reglas al margen de las convenciones sociales, una especie de versión degradada de la marginalidad beat. El malogrado Bon Scott encarnaba perfectamente ese papel, en su modalidad de rockero entregado al exceso.

El punto fuerte de AC/DC, en cualquier caso, ha sido siempre la música. A pesar de que se les ha acabado metiendo en el saco del heavy metal, cualquiera que haya seguido su trayectoria sabe que desde el principio lo que han pretendido hacer ha sido genuino rock and roll, aunque poderoso y de alto voltaje. Chuck Berry es la referencia básica, de ahí el homenaje que aún hoy le dedica Angus en el escenario con el célebre duckwalk. Tanto Angus como Malcolm, los dos cerebros musicales de la banda, siempre han recalcado la importancia del ritmo en su música, un ritmo primario y contagioso más cerca, en esencia, de Buddy Holly que de Iron Maiden.

Dentro de la primera etapa del grupo, hasta la muerte de Bon Scott, hay que destacar dos obras maestras: ‘Let there be rock’ (1977), tal vez su disco más compacto, intenso y crudo, con esos dos himnos que son el tema homónimo y ‘Whole lotta Rosie’ (ver vídeo arriba)y, por supuesto, ‘Highway to hell’ (1979), redondo de principio a fin y que les aupó al reconocimiento internacional. Reconocimiento que sería masivo ya en la segunda etapa, con la entrada del vocalista Brian Johnson y el mega éxito global de ‘Back in black’, el tercer disco más vendido de la historia del rock, alrededor de 50 millones de copias, solo por detrás del ‘Thriller’ de Michael Jackson y de ‘The dark side of the moon’ de Pink Floyd.

A partir de ese momento tuvieron acceso a audiencias masivas y a un público más transversal, aunque la inspiración se resintió y ya no volvió a los niveles previos. De todos modos, tampoco es que lo hayan necesitado. A pesar de que no han reeditado ni por asomo el impacto de HTH y BIB, se han mantenido a lo largo de los años con algún nuevo éxito ocasional -como el single ‘Thunderstruck’, de ‘The razors edge’ (1990) o las buenas ventas de ‘Black ice’ (2008), que llegó al nº1 en el Reino Unido- y el apoyo de una acérrima legión de fans que nunca les ha abandonado.

En cualquier caso, después de cuatro décadas y alrededor de 200 millones de discos vendidos, han alcanzado el merecido status de historia y leyenda viva del rock and roll.

[Si quieres disfrutar de la discografía de AC/DC consulta su disponibilidad en el catálogo de las Bibliotecas Municipales]

Recomendamos música escrita de puño e letra. Parte II

Seguimos, antes de que acabe o verán, coas Recomendacións musicais escritas de puño e letra, nesta ocasión ampliamos os xéneros musicais, unha diversidade que toca dende o Black Metal nórdico ata o Jazz de Miles Davis. Recorda que todas as obras están dispoñibles no noso catálogo:

Señores del caos : el sangriento auge del metal satánico / Michael Moynihan y Didrik Soderlind (Es Pop, 2013)

Un libro fundamental centrado nun dos máis radicais e menos explorados movementos musicais dos últimos anos que vai moito máis alá da mera crónica musical para ofrecer un completo e exhaustivo retrato xornalístico que toca por igual cultura e crime, sociología e crónica negra, ocultismo e relixión. Moynihan e Søderlind desmenuzan ao detalle a historia do black metal noruegués, analizando tanto as súas raíces musicais, políticas e sociais como as súas consecuencias artísticas, éticas e criminais, reflectindo non só o aspecto máis sensacionalista e salvaxe do movemento senón tamén o seu lado máis elegante e apaixonado: a loita a vida ou morte dun poucos pero dedicados novos dispostos a elevarse por encima da mediocridade e a compracencia imperante á súa ao redor, aínda que fose desde o extremismo.

I am Ozzy : (confieso que he bebido) : memorias de Ozzy Osbourne / con la colaboración de Chris Ayres (Global Rhythm Press, 2012)

O máximo vocalista da escola demente que nunca rematou os estudos, pero posúe tres títulos nobiliarios concedidos por aclamación: príncipe das tebras, cafre laureado e padriño do heavy metal. O que non ten, con todo, é ningunha vergoña, cordura ou sentido do ridículo. Afortunadamente, cabería engadir, porque bastaría un chisco de decoro ou un pouco de amor propio para que este divertidísimo libro non existise: á fin e ao cabo, ninguén no seu san xuízo confesa cun alegre sorriso que acabou na cárcere por roubar tres veces seguidas na mesma tenda, que na súa mocidade só fornicaba con mulleres feas, que ouriñou contra os sacros muros de “El Álamo” e despois contra o seu futuro sogro, que descabezou unha pomba (viva) mediante unha certeira dentada fronte a un conclave de executivos arrepiados e repetiu logo a operación cun morcego para espanto dos presentes nun dos seus concertos. Nada máis chegar a unha luxosa clínica onde se redimen borrachos arrepentidos preguntou polo bar pensando que naquel sitio ensinaban a beber con elegancia, etc. Cousas tan delicadas non se lle contan nin ao confesor salvo cando un ri de todo e sobre todo da súa sombra.

Slash : [de Guns N’ Roses a Velvet Revolver, la autobiografía] / Slash con Anthony Bozza (Es Pop, 2010)

Naceu en Inglaterra, pero creceu en Los Ángeles, no vibrante fervedoiro de música e cultura que foron os primeiros anos setenta. A súa adolescencia pasouna nas rúas, descubrindo a bebida, as drogas, a música rock e as mulleres, á vez que adquiría un notable prestixio como corredor de bicicross. Pero todo o seu mundo cambiou o día que sostivo por primeira vez a baqueteada guitarra cunha soa corda que atopou escondida no armario da súa avoa. Agora, tras vender máis de 100 millóns de discos con Guns N’Roses e tras gañarse con suor a fama de ser un dos mellores guitarristas do mundo, Slash decidiu contar, por primeira vez, a historia do grupo desde dentro: a súa formación, os anos de penurias, a creación das cancións que definiron unha era, a tolemia do éxito e, en última instancia, o tortuoso e exasperado camiño cara á autodestrución que rematou acabando con eles. Pero esta non é só a historia de Guns N’Roses, senón tamén unha crónica persoal chea de triunfos e traxedias; a dunha vida marcada polo empeño de fuxir dos seus demos, afogándoos en vodka, heroína, cocaína, actrices porno e o que fose que lle saíse ao paso. Slash sobreviviu a todo iso: adiccións, demandas, revoltas, sobredoses, decadencia e destrución, até atopar unha saída na evolución da súa música, desde Snakepit até Velvet Revolver. Slash é todo o que pode esperarse do home, o mito, a lenda: divertido, sincero, fresco e abracadabrante… nunha palabra: excesivo.

Cosas que los nietos deberían saber / Mark Oliver Everett (Blackie Books, 2011)

Mark Oliver Everett, o chamado “Kurt Vonnegut” do rock, líder e cerebro de Eels, banda que Bush intentou prohibir por nociva -cousa que honra polo menos á banda- é fillo do físico cuántico Hugh Everett, que se perdeu na súa propia e notable interpretación dos universos múltiples ata que E, como tamén se coñece ao autor deste libro, atopou o seu cadáver. Así empezaba un ciclo de desgrazas que culmina nunha rara e preciosa autobiografía musical. E é que a desgraza sempre deu mellores historias, e mellores cancións, sobre todo se son de Everett.  Un libro tan único como o xénero da «dysfunctional-americana» que, segundo algunha enciclopedia e como se explica no prólogo deste libro, empeza e termina con iso que a cambiante formación de Eels fixo ao longo de tantos e tan importantes discos. E precioso porque é verdade e porque conmoverá mesmo ao descoidado que non saiba quen é este home. E outro tanto fará pola infortunada que non escoitase xamais un disco da banda pero que, felizmente, aínda está a tempo.

Miles Davis : la biografía definitiva / Ian Carr  (Alba, 2002)

Un gran número de fotografías inéditas e un prólogo de Jimmy Cobb, completan esta apaixonante aproximación á figura do gran Miles Davis. Ashley Kahn convídanos a participar en cada unha das sesións de gravación do emblemático álbum de Miles Davis, Kind of Blue.
Da man do autor, o lector retrocede a 1959 e entra no estudo de gravación para revivir, até no máis mínimo detalle, todo o sucedido en torno ao álbum, un dos máis vendidos na historia do jazz, un clásico que aínda hoxe está nos primeiros postos de todas as tendas de discos.

Bon Scott : camino del infierno : vida y muerte de la primera voz de AC/DC / Clinton Walker  (Global Rhythm Press, 2011)

Podemos dicir sen esaxerar que estamos ante a obra definitiva sobre a ascensión de AC/DC á fama e o descenso de Scott aos infernos, sobre os anos en que a súa carismática presenza e a visceral declaración daquelas letras mixturábase coa imparable forza que irrompía desde as cordas atormentadas polos irmáns Young. Foi entón cando cristalizou un son inconfundible e unha nova maneira de entender o rock. Coa inestimable colaboración de quen tiveron o privilexio de soportar ao biografiado e o ornamento dun material fotográfico apenas coñecido, Walker reconstrúe a sonora epopea da banda seguindo as peripecias vitais do cantante desde o seu (non demasiado) tenra nenez na Escocia que tamén foi berce dos díscolos Young.