PerVersións: un tributo á tradución

A música é a linguaxe internacional que mellor comprendemos. Ten a capacidade de transportarnos, de facernos vibrar, de emocionarnos… sen que sexa necesario entender a súa letra. Non importa o país no que vivas ou cantos idiomas domines. Afortunadamente, tamén existen multitude de cancións que foron versionadas noutros idiomas, un traballo no que os tradutores e tradutoras deixaron o seu legado incuestionable.

O vindeiro 30 de setembro festexamos o Día Internacional da Tradución, data na que se conmemora o falecemento de Jerónimo de Estridón, tradutor da Biblia e patrón deste gremio. En 1991 a FIT (Federación Internacional de Tradutores) propuxo un día internacional oficialmente recoñecido para render tributo ao labor dos profesionais lingüísticos e ao importante papel que desempeñan en achegar ás nacións e facilitar o diálogo, o entendemento e a cooperación. Labor de indiscutible peso na industria musical: son moitas as cancións que permanecen no imaxinario global e foron traducidas ao idioma de cada lugar para, dese xeito, entrar a formar parte da súa propia cultura. A mesma melodía, as mesmas notas musicais, a mesma mensaxe, pero nun idioma distinto. E se ben algunhas versións orixinais son insuperables, existen versións traducidas que son tan boas ou como as xenuínas, e algunhas que ata entran no terreo do inclasificable.

Desde as Bibliotecas Municipais sumámonos a este tributo á tradución con PerVersións, unha nova playlist que recompila tanto as cancións máis traducidas da historia como versións que destacan pola súa calidade pese a non ser concibidas nesa lingua.

“Mr. Rod Stewart: ¡gracias!”

A inconfundible “Bésame mucho” foi escrita pola compositora e pianista mexicana Consuelo Velázquez, e non tardou moito en converterse nunha das cancións máis populares do século XX. Co tempo, a canción foi pasando duns artistas a outros con diferentes adaptacións, sendo a versión inglesa dos Beatles unha das máis coñecidas.

A peza principal pola que se recoñece ao gran Frank Sinatra, “My Way”, ven dunha canción orixinal francesa, “Comme d’habitude” de Claude François e Jacques Revaux. O tempo converteuna en todo un símbolo musical e cultural, sendo interpretada por cantantes de todo o mundo. A primeira versión en español de “A mi manera” foi interpretada por Estela Raval nos anos 70.

A bossa nova “Garota de Ipanema” é outra canción mundialmente traducida. Escrita en 1953 por Vinícius de Moraes e composta por Antonio Carlos Jobim, quen a popularizou e xerou que a canción dese a volta ao mundo foi o magnífico Joao Gilberto. Foi versionada por famosos cantantes de todo o mundo e interpretada en ritmos tan diferentes como o jazz, blues, rock e pop.

Mención especial merece “Omega”, de Enrique Morente e Lagartija Nick. Considerado disco de culto, adapta poemas de García Lorca e cancións do canadense Leonard Cohen. A súa versión do “Pequeño vals vienés” é unha das grandes xoias dos anos noventa.

E para darlle un toque máis sorpresivo á escoita, PerVersións nútrese tamén de diversos artistas patrios que no seu día quixeron probar sorte no mercado internacional recreando os seus hits noutros idiomas.

Velaquí a nosa “perversa” homenaxe a unha profesión que se volveu fundamental, tanto por esixencias da globalización como por converterse nunha ponte entre as culturas. O calado musical é só unha das súas múltiples facetas: non esquezamos que grazas ao traballo dos tradutores e tradutoras podemos mergullarnos nunha película, emocionarnos coa literatura e explorar territorios que van máis alá das palabras.

Novidades musicais na Biblioteca Fórum

Con agosto xa rematando, todos sentimos aínda a necesidade de expremer ao máximo os últimos días deste verán tan atípico pero que saboreamos coma poucos.

Se algo botamos en falta durante a época estival foron os festivais e gozar da música ao vivo polas prazas e rúas da nosa xeografía. Un mazazo para moitos artistas que viron cancelar as súas actuacións unha detrás doutra en relación inversamente proporcional á subida do número de contaxiados polo coronavirus. Golpe tamén duro para ese público fiel que cada verán (ata este) se facía cos abonos de todas as fins de semana para coleccionar pulseiras no pulso.

Aínda que dende as Bibliotecas Municipais tampouco organizamos concertos polo de agora, seguimos apoiando a música e aos artistas galegos coa mesma intención. Facémolo completando o noso catálogo con discos praticamente saídos do forno e que xa podedes levar en préstamo.

Hoxe queremos falarvos das últimas novidades que incorporamos na Biblioteca Fórum Metropolitano. A algún dos artistas tivemos a sorte de poder entrevistalos durante o confinamento, como é o caso do xa amigo César de Centi, quen nos falou de como viviu a situación do confinamento e do seu último traballo “Bailando el incendio”. Un disco que xa tedes dispoñible no noso fondo. Se vos pica a curiosidade tamén podedes volver botarlle unha ollada á entrevista que fixemos fai un meses. Deixámosvola aquí.

Recén chegado á Biblioteca Fórum Metropolitano tamén está o novo traballo do ferrolán Andrés Suárez que leva o nome homónimo e que, en palabras do propio Andrés, é o disco “máis persoal” da súa vida onde cada canción é “un fragmento do seu pasado”.

De preto seguimos os traballos do grupo con raíces no Barbanza Agoraphobia de quen contamos con varios discos. Desta volta incorporamos “Unaligned”, traballo co que o cuarteto feminino de Boiro decidiron achegar o seu gran de area para facer máis levadeiro o confinamento, regalando a súa descarga dixital. Trátase dun álbum integrado por dez cancións, co que a banda viaxa á época máis alternativa dos anos 90.

De Guadi Galego faltábanos tan só a maravilla de “Immersion” para completar a súa discografía. Un disco en varias linguas, minimalista e arriscado que lle valeu o Premio á Promoción da Realidade Plurilingüe do Estado. En “Immersion”, Guadi recolle once temas xa editados nos seus anteriores traballos e outro máis inédito. Todo el é pura dozura, comezando pola capa, obra do gran Leandro Lamas.

Con “Liberando as arterias”,  un disco cheo de forza e calidade nas súas cancións, completamos tamén a discografía de Sés. O título do disco vén prestado dun poema da escritora e activista Luz Fandiño, cun verso que a artista leva tatuado no seu brazo e que reza: «Quero sangrar as miñas feridas para liberar as arterias».

Novidade é tamén o segundo disco das Tanxugueiras: “Contrapunto”. Sabela Maneiro, Aida Tarrío e  Olaia Maneiro, gañadoras do Premio MIN ao Mellor álbum en galego, demostran que a música tradicional galega pode avanzar cos tempos, renovarse a cada paso e chegar a calquera escenario. As Tanxugueiras foron moi activas nas redes sociais durante a etapa do confinamento e a nosa devoción por elas ven de cando tivemos a ocasión de entrevistalas aproveitando a súa actuación no AgoraSón 2019.

Os amigos dos músicos, ou o que é o mesmo os ADM, son unha desas bandas que están a remover a nova canción  galega. Os de Ourense foron recoñecidos como mellor grupo de pop nos Premios Martín Códax dá Música  Galega (2017) e deles podemos rescatar a definición que eles mesmos se atribúen: “Reflicten a herdanza de Suso Vaamonde, Benedicto e Bibiano ou Batallán, sen perder orixinalidade, frescura nin personalidade.” Se aínda non os coñeces, non deixes de botarlle unha escoita ao seu disco homónimo.

E pechamos recomendacións de novidades deste agosto cun estilo ben diferente: o do novo disco do directo de Hongo “Live to ruin”. Con este traballo tédesnos que permitir a licenza de non ser imparciais. É a banda do noso compañeiro Iván, a quen veredes detrás do mostrador de Infantil se vos achegades por aquí polo Parque Europa.

Escoitade, xulgade e bailade vós mesmos, aquí vos deixamos unha pequena lista con todas as novidades na nosa canle de spotify.

E lembrade que sempre queda verán mentres haxa música!!

Le, viaxa, soña…

Neste verán tan extraño postconfinamento queremos pouco a pouco volver á normalidade e unha desas normalidades é o noso ciclo de verán.  Este ano títulado “LE, VIAXA, SOÑA…” e mentras lemos podemos viaxar  e soñar acompañados da lista de reproducción que elaboramos para tí e que  seguro non che vai a deixar  indiferente.

 A música ten a capacidade de darnos unha sacudida e espabilarnos cando máis o necesitamos. De feito hai cancións e ritmos que escoitamos e que nos devolven a enerxía de maneira case automática. Hai melodías que según a ciencia teñen os elementos que o noso cerebro necesita para recuperar o ánimo. Calquera melodía que che faga sorrir, que che inspire bailar, bo rollo , ou simplemente che relaxe , vai ser boa para ti. Cando teñas un día gris , convence ó teu humor de que cambie de rumbo con boa música, esa que nos axudou tanto no confinamento.

Música e felicidade están intimamente ligadas, chega o momento de que prepares o cerebro para unha dose de enerxía positiva a través destes temas que recopilamos para ti nesta lista de Spotify.

Faremos un percorrido polos grupos e cantautores da xeografía española, remontaremonos a outras décadas ata chegar á actual, tocando diversos xéneros como pop, indi, alternativa, rap, etc…

Creamos unha lista con temazos tan pegadizos que, sen querer, meteranse na túa mente todo o día e non poderás evitar cantaruxar e bailar coma “Tigre de Bengala” de Xoel López, unha canción do máis alegre e que dá nome ó seu novo álbum , pasando polos grupos  miticos do pop dos 80 como Los Piratas, Radio Futura, Seguridad social, Heroes del Silencio…. Recordamos a Pau Donés coa a súa derradeira  canción “Eso que tu me das” e non pode faltar irmos de “Verbena” con Novedades Carminha. Sacudiremos os nosos medos con Rosana Arbelo “Sin miedo” e tamén nos engancharemos á vida con Guadi Galego “Chea de Vida”

 

Desexamos que esta lista sexa a vosa compañeira do verán e vos faga pasar un intre divertido co que bailar ou quizais relaxarvos, en definitiva que sexa capaz de transportarvos alí onde queirades, da primeira á última das cancións

Dalle ao play e que empece a soar a música!!!

 

 

Escoita con Orgullo: as Municipais entenden

Pese a que sempre mantivo unha relación subversiva e enriquecedora coa sexualidade, a música non debería ser catalogada como gai ou hetero. Non hai necesidade de adxudicarlle máis etiquetas que as do propio xénero musical, xa sexa pop, rock, indie ou reguetón. Agora ben, é innegable que moitas cancións, ben por ser un canto á tolerancia, ó amor libre ou á diversidade, serviron para que a comunidade LGTBI puidera sentirse identificada ou empatizase coa súa mensaxe.

Avecíñase o Día Internacional do Orgullo LGTBI e nas Bibliotecas Municipais levamos a cabo diferentes accións que conmemoran, reivindican e festexan ese orgullo. A dignidade como resposta á exclusión, ás agresións ou a calquera tipo de discriminación que vulnere os dereitos das persoas que aman con liberdade. Unha destas iniciativas vén en formato musical: na playlist As Municipais Entenden facemos un percorrido por esas cancións orgullosas de manter algún vínculo co colectivo, desde grandes clásicos convertidos en himnos a temas máis actuais.

O 28 de xuño de 1969, a comunidade LGTB defendíase do reiterado acoso policial en Stonewall, un local de ambiente neoiorquino. A rumoroloxía afirma que cando comezaban as protestas sonaba de fondo Over the rainbow, de Judy Garland, convertíndose así na bandeira da comunidade, no símbolo dunha actitude de vida. Os “amigos de Dorothy” decidiron non tolerar máis humillacións e apostaron por ese mundo mellor, máis aló do arco da vella, no que reinan a liberdade e o respecto. Estes disturbios supuxeron un punto de inflexión na loita a favor dos dereitos civís das persoas homosexuais de todo o mundo.

En 1970 The Kinks lanzaba Lola, unha crónica sobre un encontro romántico entre un mozo e un travesti ao que coñece nun pub do Soho londiniense. A canción abordou a mobilidade de xénero (quen non se namorou da deliciosa ambigüidade de Lola?) e cuestionou a solidez da masculinidade. Nesta lista de reprodución atoparás tamén a estupenda versión en español que no ano 2004 publicou M Clan.

E se The Kinks expuxo a mobilidade de xénero, o excéntrico Prince encargouse de perpetrala. Sign ‘O’ The Times, álbum que contén If I was your girlfriend, é unha obra conceptual onde o compositor adoptou o personaxe e a voz dunha muller. Os rexistros vocais de Prince foron modificados ata alcanzar un agudo moi próximo á voz feminina: unha especie de “transexualismo musical” nun álbum tan barroco, erótico e psicodélico como o seu creador.

​En moitas ocasións a falta de liberdade e de equidade nos dereitos da comunidade LGTBI combatíase con imaxinación, carisma e performance descaradas. Un exemplo disto son os irreverentes Queen: nas nosas mentes quedou gravada para sempre a imaxe de Freddie Mercury vestido de muller e pasando o aspirador ao canto de I want to break free. Non podemos esquecer tampouco aos Village People e a súa canción máis famosa, YMCA, convertida en todo un himno. E convertidos tamén en himnos, aínda que escritos sen ese propósito, incluímos temas clásicos como I’m coming out, Believe, A quién le importa, Vogue ou Express yourself .

Achegámonos ao panorama máis recente cunha serie de cancións imprescindibles nesta lista: unha delas é Firework, de Katy Perry, cuxo vídeo foi dedicado ao movemento internacional It Gets Better, que loita contra o acoso á mocidade LGTB. Destacamos tamén Bisexual, do grupo madrileño Cariño, unha proclama pop sobre a bisexualidade na que o amor foxe de tópicos e imposicións: “Me gustan las chicas, ¿cómo pudo pasar? Me gustan las chicas, no me lo puedo explicar. Será por su pelo o por su forma de mirar, pero en ese chico yo no dejo de pensar”.

Na mesma liña anti-tópicos atopamos a Rodrigo Cuevas, que se autodefine como un “axitador folclórico”. Este cantante e compositor tira de humor e provocación para facer chegar unha mensaxe que, no fondo, ten moito de seria: a reivindicación da cultura local. A súa música é  “synth folk, cantiga glam e cabaret underprao”. Ou o que é o mesmo: canción tradicional travestida, sintetizadores e moita visibilidade queer.

Esta proposta musical tan diversa non é gai. Como cantaría Juan Valladares, “no decirle mariquita”. É inclusiva, sensibilizadora e combativa. Traza un camiño de baldosas amarelas que pon rumbo a un lugar no que a sexualidade é libre e a identidade nunca é cuestionada. Xa nolo advertiu a propia Dorothy: “se camiñamos o suficiente, algunha vez chegaremos a algunha parte”.

Día da Música 2020

Iniciada en Francia en 1982 como “Festa da Música” e instituida como celebración europea en 1985 (Ano Europeo da Música), cada solsticio de verán, o 21 de xuño, a Unión Europea celebra unha xornada destinada a promover o intercambio cultural entre os pobos. O seu obxectivo é promocionar a música de dúas maneiras: a primeira, que os músicos afeccionados voluntariamente saian a tocar á rúa. A segunda, a organización de concertos gratuítos, nos que o público teña a oportunidade de presenciar directos dos seus artistas preferidos sen importar estilo nin orixe.

Este ano a situación é ben distinta e os efectos da COVID-19 na música aínda perduran impedindo que se poidan celebrar macro festivais e espectáculos musicais polos diversos escencarios do noso país. Na cidade o novo encontro coa música é  no teatro Colón da man do director convidado José Trigueros ás 12:30. Dentro da comunidade temos que viaxar ata Compostela para atopar concertos que festexen o Día da Música. A Cidade da Cultura organiza tres de pequeno formato a cargo de: El afecto ilustradoFAIA e Chisme, que se celebrarán ao longo de toda a xornada. Trátase da primeira programación cultural do Gaiás que contará con público, tras a cancelación deste tipo de actividades pola alerta sanitaria.

Cartel oficial do Día da Música no Gaiás

Pasado o día da música, a pesar de que a crise do coronavirus paralizou case por completo a industria musical, tres meses despois do inicio do confinamento, moitos músicos galegos xa empezan a programar os seus primeiros concertos aínda que con certas limitacións e as medidas sanitarias correspondentes. Axendas das que queremos facernos eco.

O 4 de xullo no Auditorio Pazo da Cultura de Pontevedra a cita é con Xabier Díaz e as Adufeiras de Salitre xunto a Guadi Galego. Aínda que a Guadi doulle tempo de facer a xira de “Immersion”, editado en outubro do 2019, non lle aconteceu o mesmo a Xabier Díaz. O seu traballo “As catedrais silenciadas” apareceu en escena no arranque da crise do coronavirus polo que a xira viuse truncada.

Pola súa banda, a artista coruñesa María Jesús Cabana, Astrogirl, estará en concerto en Ferrol o 17 de xullo presentando o seu disco TORO. Para quen aínda non a coñeza, no 2018 formou banda e quedou semifinalista no concurso Proyecto Demo de Radio 3, tocou no Festival Noroeste EG e no Festival da Luz, ademais de pisar escenarios de salas como Capitol (SDC), Mardi Gras ou Baba Bar (A Coruña).  Ademais colaborou con Nacho Vegas en directo en varias ocasións e no 2019 quedou finalista no concurso Sonidos Mans.

Triángulo de Amor Bizarro confirmou tamén actuación o 17 de xullo pero en Barcelona dentro de en Nits del Primavera, un ciclo organizado polo festival Primavera Sound, cancelado este ano e no que o grupo de Boiro era habitual no seu cartel. O coruñés Xoel López fixo o propio e confirmou que formará parte da Crew Nation, unha serie de directos na sala Riviera de Madrid.

No ciclo de actuacións especiais que acollerá no verán a terraza do Auditorio Mar de Vigo, o Festival TerraCeo, do que Los Secretos serán os encargados de  inaugurar o 3 de xullo, poderemos desfrutar, entre outras,  das voces do ferrolán Andrés Suárez e outros músicos como Pablo López, Ariel Rot, Álex Ubago, Coque Malla ou Don Patricio. Neste caso, os atardeceres con música e vistas ás Cíes estarán adaptados ás condicións sanitarias da nova normalidade e prolongaranse ata finais de setembro.

E non nos esquecemos da nosa aprezada Silvia Penide que recentemente foi noticia por ofrecer concertos nas ‘leiras’ dos seus seguidores no verán. A cantautora anunciaba a través das súas redes sociais, onde foi moi activa durante o confinamento, esta particular forma de facer chegar a súa música ás casas dos seus fans, ás que pode ir “soa ou acompañada polos músicos da banda” dicía.

Así que, a pesar de todo o vivido nestes meses, xa sabedes, opcións musicais hai e oxalá poidamos moi pronto desfrutar da música ao vivo sen restriccións de ningún tipo. Mentres tanto, dende Bibliosons propoñemos desfrutar da música sexa no formato que sexa durante este día da música e todos os días como unha canle que nos axuda a conectar coas nosas emocións e en moitas ocasións pode chegar a ser a mellor terapia. Estedes onde estedes, dádelle ao “play” e desfrutade da nova lista de reprodución especialmente preparada para o Día da Música. Podédela atopar na nosa canle de Spotify.

De Película: as mellores BSO

Fai uns días coñecíamos a noticia de que John Williams e Ennio Morricone, dous dos compositores de bandas sonoras máis importantes da historia, son os galardoados co Premio Princesa de Asturias das Artes 2020. Williams conta xa con cinco premios Óscar na categoría de mellor banda sonora orixinal por El violinista en el tejado, Tiburón, La Guerra de las Galaxias, E. T. e La lista de Schindler, ademais de deixar pegada no imaxinario colectivo grazas ás bandas sonoras de películas como Parque Jurásico, Indiana Jones ou Harry Potter, entre moitas outras. Morricone é un dos compositores cinematográficos máis prolíficos do mundo: conta con máis de catrocentas bandas sonoras para cinema e televisión, entre as que destacan as de películas como La misión, Cinema Paradiso, El bueno, el feo y el malo ou Por un puñado de dólares. En 2007 recibiu o Óscar honorífico a toda a súa carreira, e case unha década máis tarde facíase co galardón pola banda sonora composta para Los odiosos ocho, o peculiar western de Quentin Tarantino.

Todos estaremos de acordo en que custa imaxinarse unha película ou unha serie de televisión que careza de música. Sen efectos sonoros, cabeceiras ou sintonías, os silencios darían unha estraña sensación de baleiro e lentitude. O seu gran poder fixo dela un instrumento que leva máis dun século utilizándose para reforzar aquilo que se desexa transmitir na industria audiovisual. Antes de que o cinema fose sonoro, xa había unha interacción entre este e a música. En moitas salas había pianos, ou mesmo orquestras enteiras, que tocaban música en directo, acompañando á acción que transcorría na pantalla. A primeira banda sonora como tal da que se ten constancia data de 1908. Camille Saint-Saëns compuxo unha peza para a película francesa El asesinato del Duque de Guisa. Nese mesmo ano, o ruso Mikhaíl Ippolítov-Ivánov compoñía outra melodía para o filme Stenka Razin.

A día de hoxe, as bandas sonoras son case tan importantes como as propias películas. Transforman o mundano en máxico, engaden vigor e riqueza ás imaxes e transpórtanos a outra realidade. Os sons modelan a atmosfera do filme, recrean épocas e lugares, e achegan un significado aos personaxes, aos diálogos e ao argumento que non se acadaría doutro modo. Mesmo a experiencia emocional é diferente: a música inflúe nas nosas sensacións, modificando o sentido da imaxe ou anticipando unha situación determinada. Quen non asociaría, por exemplo, o fondo musical da escena da ducha de Psicosis co que vai ocorrer? Ou imaxinas a Marcha Imperial de Star Wars sen a aparición de Darth Vader?

De Película é o nome da nova playlist que vos ofrecemos en Spotify, na que facemos un percorrido polas bandas sonoras imprescindibles que forman parte da historia do sétimo arte. Aos temas instrumentais dos citados galardoados sumámoslle os de Hans Zimmer (Piratas del Caribe, Gladiator, El Rey León…), James Horner (Titanic, El Zorro, Avatar…), Ramin Djawadi (Juego de Tronos) e Howard Shore (El Señor de los Anillos), entre outros.

Tamén son parte desta lista diversas cancións incluídas en filmes que alcanzaron un estatus inesperado e se converteron en títulos de culto case sen pretendelo: Footloose, Pretty Woman, La princesa prometida, Pulp fiction, Kill Bill

O cine de súper heroes marca unha forte tendencia desde fai anos. Pasou de ser un subxénero máis das películas de aventuras e fantasía a converterse no maior activo da industria. Desde as primeiras historias de Batman ata os máis recentes Vengadores, esta lista compila algunhas mostras sonoras das aventuras nadas nos cómics.

E non poderiamos falar da música e as súas funcións no cinema se non temos en conta o musical como un xénero cinematográfico en se mesmo. En De Película contamos con temas que forman parte dos musicais máis importantes da historia: El mago de Oz, Cantando bajo la lluvia, West side history, Grease, Moulin Rouge, La,la,land…

Unha antoloxía de bandas sonoras que foron capaces de traspasar a pantalla e transcender ás películas para as que foron creadas. Luces, cámara…. e play!!

Lista Reprodución Fórum Xuño: a canción do verán

Xa entrado xuño comezamos coma quen di a época estival e dende logo se hai unha cousa que caracteriza ao verán esa é a música, unha parte esencial dunha das épocas máis esperadas do ano. Xa sexa nas radios, nos chiringuitos, nas discotecas ou nos reprodutores de música, a canción do verán non parará de soar.

Imaxe de Wolfgang

Imaxe de Wolfgang

Na Lista de Reprodución Fórum queremos adiantarnos porque a canción do verán chega sen que o esperes. Empézala a escoitar unha vez, e outra, e outra, ata que non podes evitar estar todo o día coa melodía na cabeza. Por iso na Lista de Reprodución Fórum deste mes facemos un repaso internacional por aquelas cancións que máis soaron nos últimos veráns. Pero non queremos caer en cancións facilonas con estribillos pegadizos que, sen querer se che meten na túa mente todo o día e non podes evitar tararear. Facemos unha recopilación de cancións que nos falan do verán e que polas súas melodías ou letras nos trasladan a días solleiros, cheos de enerxía e boas vibracións que tanto precisamos agora que comezamos a retomar pouquiño a pouco a tan ansiada normalidade. E é que hai cancións do verán nunca pasan de moda porque nos fan sentir simplemente ben!!

Que erga a man quen non cantou a todo meter Summer of ’69 do canadense Bryan Adams. A canción obtivo varios recoñecementos e chegou a situarse no posto número 5 do  Billboard  Top 100. Ademais a canción tivo un rexurdimento e converteuse posteriormente nun éxito de vendas en todo o mundo. En 2006 situouse no posto número 1 nas mellores clasificacións de Canadá, 22 anos despois de ser lanzada.

Nada máis que engadir ao que a revista de música online, This is Fake DIY , afirma sobre Plage dos Crystal Fighters:

“Lanzar la canción cuando la tienen es un movimiento inteligente por parte de la banda; musicalmente, tiene el tono perfecto y soleado para el verano, junto con algunas letras muy amigables para el festival. ‘Plage’ es un sencillo pop pegadizo y divertido, más que listo para quedar atrapado en ese toque quemado por el sol.”

Tom Baker

Non podemos deixar de sorrir e tararear cando escoitamos Summer dos desgraciadamente disoltos no 2019 WAS (antes We Are Standard e, antes ainda, Standard) que anunciaron a súa separación mediante un comunicado, por sorpresa e sen xira de despedida. Os vascos sempres fieis ao seu estilo con sons suaves e preparados perfectos para unha noite de verán.

E se hai algunha canción que nos recorde aos festivais e á época de verán esa é Un buen día de Los Planetas grupo festivaleiro por excelencia. Este verán non poderemos desfrutar dos festivais de música pero o que sí podemos é poñer o reprodutor, mercar discos ou collelos en préstamo na biblioteca máis próxima. Coma sempre, todos os temas que compoñen esta lista de reprodución están dispoñibles na Biblioteca Fórum e podes pedilos en préstamo a través da modalidade de cita previa activa dende o pasado día 1 de xuño. Podes solicitar a túa cita por teléfono, por correo electrónico ou cubrindo o formulario de solicitude de cita previa para o préstamo que habilitamos. En calquera caso, o persoal bibliotecario terá que confirmarche o día e horario aproximado no que podes acudir a realizar o préstamo.

Polo de agora dalle ao play e desfruta, tes a lista ao completo tanto en sopotify coma na nosa canle de youtube.

A música tamén é un medio para #DesconfinarALingua

As Bibliotecas Municipais vimos de celebrar toda esta semana Das Letras Galegas 2020 coa campaña “Desconfinar a lingua”, unha ocasión  na que coñecemos, usamos e vivimos a lingua con normalidade e sen filtros en todos os ámbitos e situacións. Desconfinamos a lingua amosando a nosa cara nas redes, con libros, discos, publicacións, filmes… na nosa lingua, como xeito de os mostrar, recomendar e dar a coñecer.

Agora que a semana remata toca despedir e dende Bibliosons queremos facelo como non podía ser doutro xeito con música do país, de aquelas e aqueles músicos galegos que empregan a nosa lingua como medio de expresión das súas creacións artísticas. Faremos un percorrido por todos os estilos e para todos os gustos.

Comezamos pola música tradicional do país e resultanos inevitable nomear ás Tanxugueiras. Hai precisamente un ano, tamén con motivo do Día das Letras Galegas  e para promover a lectura en lingua galega, o Servizo de Normalización Lingüística do Concello da Coruña organizaba o AgoraSón 2019, coas Tanxugueiras en concerto.Dende Bibliosons falamos con elas nunha entrevista polo miúdo onde definían que

Facemos música sen complexos, escollendo pezas tradicionais e dándolle o noso punto de vista. Todo isto facéndoo dende o corazón, o respecto e desfrutando moito facendo ese traballo. Somos tres mulleres orgullosas de selo, que desfrutan ao cantar e contar a nosa tradición e, sendo moi conscientes de que somos capaces de levar un proxecto desta magnitude adiante. E sempre coa máxima presente de que hai que darlle unha volta á música tradicional referíndose á necesidade de achegala aos nosos tempos, perder o medo a xogar con ela facéndoa nosa”

 

As Tanxugueiras contan no seu haber cun Premio MIN  ao mellor álbum en galego (2018), categoría na que competían entre outros artistas coa gran Mercedes Peón.Este ano repiten nominación na mesma categoría con Contrapunto e comparten cartel coa santiaguesa Banda da Loba – a quen tamén tivemos a ocasión de entrevistalas en Bibliosons e máis ca recomendadas quedan – e coa Familia Caamagno. As Tanxugueiras teñen tamén recoñecemento na categoría de Música tradicional e folk dos Premios Martín Códax da Música e nas Mellores músicas de Galiza 2019 por “Que non mo neguen”, Certame aRi[t]mar Galiza e Portugal.  Agora, recén acaban de recibir a noticia de que Contrapunto, o seu último traballo, está entre os 20 discos da WorldMusicChartsEurope do mes de maio. Un listado que deciden 42 xornalistas, DJs, programadores europeos de máis de 20 países. E Autocracia está no TOP 20 de temas mundiais dentro da WMCDE. Durante esta etapa de confinamento estiveron moi activas nos seus perfís das redes sociais e destacaron pola hora do tanxuvermú durante os días 28 de marzo ao 12 de abril onde realizaban conversacións virtuais con diferentes persoeiros entre eles a xornalista Pilar García Rego ou a gran Guadi Galego.

Da música tradicional pasamos a algo máis movido, cunha mestura de garage sesenteiro, rock and roll, e letras que non deixan indiferente a ninguén, falamos dos Familia Caamagno. A banda formouse en Sigüeiro (ben pretiño de Compostela) aló polo 2011. Entrevistas radiofónicas e en prensa escrita, aparicións executando ao vivo os seus temas na TV autonómica galega e críticas moi favorables en medios especializados axudaron a que os Caamagnos tiveran unha axenda xeitosa ao longo do 2013, ano que remataron triunfalmente levando o primeiro premio no Concurso de bandas da Deputación da Coruña. O 2014 iníciano co disco Hai que andar cos tempos! e no 2016 lanzaron Para unha vez que saimos. No 2019 con Había que intentalo! os Caamagno despregan un compendio de melodías pop, ritmos frenéticos e retrousos coreables co único afán de facernos bailar e quen tivo a sorte de velos en directo sábeo ben!

Cambiamos novamente de ritmo pero sen deprazarnos moito, porque ben pretiño de Sigüeiro seguindo a ruta do grelo chegamos a Ordes, localidade natal dos Dios Ke te Crew un grupo de hip hop creado aló polo ano 2003. O pasado 2019 sacaban á luz  O ciclo da serpe, o terceiro álbum de longa duración do grupo e sen dúbida o seu traballo máis completo ata a data. Neste disco conflúen estilos difrentes pero coa seña inconfundible das letras satíricas e cargadas de acidez referentes á sociedade na que vivimos porque segundo eles mesmos din cren na liberdade de expresión e así o amosan nas súas cancións.

Seguimos na comarca de Compostela sen ser á mantenta pero é que non queriamos deixar pasar a ocasión se de innovación falamos, de mencionar aos pioneiros do trap en galego, os Boyanka Kostova. Dúo compostelán que toma o seu nome dunha atleta búlgara de halterofilia campioa do mundo en 58 Kg. e implicada nos casos de dopaxe dos Xogos Olímpicos de Londres. A respecto de cantar en galego son claros, esto é o que respondían nunhas declaracións a “El Cofidencial”

“Nós non o utilizamos como unha arma para facer os temas simplemente como un medio… coma se o fixeras en catalán en Cataluña ou en vasco no País Vasco. É o noso idioma habitual, nada máis”.

Os santiagueses son orixinais á hora de elixir o nome e tamén na letra das súas cancións e promete “leiras” en vez de luxo. Leiras é unha canción de amor, desas nas que un se vende para conquistar a unha moza e cantan: ” Teño leiras” para conquistala. . A idea da letra sae do avó de Cibrán que segundo el mesmo lle confesou ao neto conseguiu conquistar á súa avoa porque tiña moitas leiras. Os Boyanka Kostova demostran así que este xénero tan de moda pódese mesturar coa cultura e o costumbrismo.

Emprendemos ruta cara o sur e chegamos a Cambados para falar de Paula Chaves, máis coñecida como Pauliña no panorama musical é unhas das voces femininas con máis carácter e personalidade hoxe en día. O seu estilo pode definirse entre a música countrie con rock e blues. Dentro do panorama musical galego é coñecida polas súas colaboracións con grandes nomes do rock como Vituco Neira, NAVE, etc., no 2018 emprendeu carreira en solitario pero rodeada de grandes músicos. Recentemente acaba de editar o seu segundo disco A Mafalda e antes do confinamento estaba a preparar a xira a que prometia acompañar dun show innovador e rompedor. Así que desexando estamos sobre os escenarios.

E rematamos moi a conto o noso pequeno percorrido polo música en galego de vangarda na cidade de Ourense. De alí son Os Amigos dos Músicos un grupo formado por experimentados músicos que proveñen de grupos e tradicións diversas, falamos de bandas como Niño y Pistola, Blood Filloas, O Sonoro Maxín, Annie Hall, Haecceidad ou Cinnamon Gum. O grupo nace como banda de acompañamento de O Neno Elliott (Daniel Alonso), pero despois da gravación de Osaka, unha adaptación do poema de Carvalho Calero (homenaxeado este ano polo Día das Letras) A orquestra filarmónica de  Osaka, comeza a funcionar de maneira independente. O que tiñan claro desde un primeiro momento era que querían reflectir na súa música toda a herdanza folk rock galega, desde Suso Vaamonde e  Batallán ata  Bibiano, todo iso sen que o seu son perda orixinalidade, frescura nin personalidade. Todos os integrantes do grupo cantan e compoñen, utilizando o galego como vehículo de expresión e transmisión de emocións.

O percorrido remata aquí pero podedes completalo coa Lista de Reprodución na nosa canle de spotify. Alí ademáis dos xa mencionados atoparedes artistas coma  MJ Pérez, Cuarta Xusta, O Sonor Maxín, Oh!Ayatollah, Los Jinetes del trópico, Momboi ou The Rapants entre outros. Que a desfrutedes e Feliz Día das Nosas Letras!!!

 

 

 

 

 

Melodías distópicas

– Cantos dedos hai aquí, Winston? – Catro.

-E se o partido dixese que non son catro senón cinco… cantos habería?

1984. George Orwell

 

Ano 2020. Un virus letal de orixe descoñecida ameaza á nosa especie e o mundo ten paralizada toda actividade. Estamos obrigados a ficar nas casas, e a mensaxe que nos transmiten os Estados é que, á espera de que a ciencia descubra unha vacina, non temos máis ferramentas para protexernos que o illamento dos nosos semellantes. O distanciamento social é un imperativo, e desconfiamos de quen nos rodea por ser posibles axentes con capacidade de contaxiar. Sentimos medo, confusión, alarmismo, desamparo…

Realidade que sona a ficción. O discurso máis repetido desde que comezou a pandemia é a sensación de estar vivindo un soño, unha distopía. As historias distópicas expoñen escenarios dunha sociedade indesexable (por catastrófica, tiránica ou deshumanizada) para que sirva de reflexión. Guerras, pragas, tecnoloxías descontroladas, catástrofes naturais, gobernos opresores… Aferrámonos a estas narrativas imaxinarias como unha especie de “adestramento” para situacións como a actual, por máis que resulte evidente que non se trata de realidades equivalentes. A explicación a este interese por “futuros alarmantes” ven dada desde a psicoloxía: é a nosa resposta á incerteza, ao medo a non estar preparados para o descoñecido. As distopías fannos imaxinar un futuro incómodo, canalizan ese medo e póñennos en garda.

 

A literatura, o cinema e a música foron e serán sempre grandes espazos de reflexión sobre estas inquietudes humanas, un reflexo da fraxilidade da civilización. Descubrímolo en clásicos de culto como Fahrenheit 451, 1984, La Naranja Mecánica ou Un mundo feliz, pero tamén en El cuento de la criada, Los Juegos del Hambre e V de Vendetta.

Na playlist desta semana demostramos a capacidade que ten a música para canalizar as posibilidades alegóricas da distopía e trasladarnos a sociedades caóticas e contornas futuristas. En Melodías Distópicas evocamos as bandas sonoras de obras tan imprescindibles como 2001 Odisea en el espacio ou Blade Runner. E recollemos cancións inspiradas nos relatos de George Orwell, Aldous Huxley ou Philip K. Dick, así como as xurdidas de estandartes fílmicos como Metrópolis e Matrix. Sen esquecer, por suposto, os cuestionamentos emanados da propia música, da man de bandas como The Clash, Radiohead, Pearl Jam ou Metallica.

Pode que esta experiencia pandémica deixe unha pegada xeracional en todos nós e mesmo sirva para que empecemos a ver a realidade con ollos menos inocentes. Sexa cal sexa o escenario futuro, procuraremos que teña unha boa banda sonora.


Reiniciando a música tradicional e popular

O folclore e a música popular non só existe, senón que tamén resiste. Moitos e moitas artistas descobren a súa catarse creativa no mundo rural, onde reside o folclore tradicional. Esta fonte de inspiración failles viaxar ó pasado para conectar co presente. Unha viaxe temporal que podemos escoitar como o espírito ancestral casase coa vangarda.  Non tratan de continuar a viaxe do folclore tradicional e a música popular por un sendeiro recto, inmune o paso do tempo, senón todo o contrario, experimentan novas rutas que se desvían do camiño ou incluso de difícil acceso, para traelas a unha nova era.

As Bibliotecas Municipais de A Coruña destacan unha serie de artistas (non están todas as que son, pero si son todas as que están) que experimentan e alteran a música popular e conseguen un prefecto diálogo entre xéneros e xeracións.

Mercedes Peón

Compositora, produtora, cantante e instrumentista galega. Peón é unha das artistas máis importantes e valoradas do noso país. Figura fundamental da escena etnocontemporánea europea. Dende pequena mostrou interese pola tradición oral e o folclore galego, fundamentalmente pola súa aldea materna, Oza dos Ríos. Leva anos renovando a música tradicional dun xeito orixinal. Sen dubida, é unha das artistas máis vangardistas da nosa época.

Baiuca

Alejandro Guillán, natural de Catoira, é o álter ego de Baiuca. Un proxecto musical revolucionario que redefine o folclore tradicional galego. Poderíamos encadralo no xénero folktrónica, é dicir, a mestura ou fusión de elementos da música tradicional con electrónica. Etiquetas a parte, a súa música achega a nosa tradición galega á un son coetáneo e de vangarda. Parte do noso patrimonio popular, como poden ser: as muñeiras, xota, pasodobre, mazurca, maneo, etc., e instrumentos como: cunchas, pandeiretas, gaitas frautas… ou mesmo as voces tradicionais, asócianse con sintetizadores, caixas de ritmo e programación. É unha proposta orixinal que realmente chega ao público e traspasa fronteiras.

Rodrigo Cuevas

Cantante, compositor e provocador asturiano. Defínese como un “axitador folclórico e sex-symbol da copla”, en clave de humor, para facer chegar unha mensaxe seria. Rodrigo é un músico transgresor que defende un proxecto atrevido e sen vergoña no que une o folclore popular con ritmos de vangarda. Esta mestura, tradicional e vangardista, tamén é visíbel na súa proxección estética.  Detrás de Rodrigo Cuevas hai un traballo de arquivo, estudo das nosas raíces e apoloxía do rural. Un artista único que dará moito que falar.

“Muiñeira para a filla da bruxa”

Lorena Álvarez

Compositora asturiana que non só reivindica a música popular, senón tamén a vida no rural. A sinxeleza coa que parece que se expresa e crea a súa obra é a que fai o verdadeiro vínculo co folclore tradicional máis aló, de atreverse a mesturar pop con xotas, pasodobres, muñeiras, etc. A súa proposta está chea de humor, poesía e pon en valor as cousas pequenas que lle rodean.

Soleá Morente

Filla do cantaor Enrique Morente, Soleá, xoga a fusionar e expandir a súa música. Partindo do flamenco como base recondúceo a outros estilos como o pop, rock ou psicodélica. Non só se centra no flamenco, tamén se atreve con tango arxentino, sevillana, fandango ou a granaína. Como o seu pai, o mestre Morente, canta poemas de Antonio Machado ou de Federico García Lorca. É unha librepensadora do flamenco e das súas posibles fusións.

Lila Downs

Chavela Vargas chegou afirmar, despois de ver a Lila Downs sobre un escenario, que xa podía morrer tranquila. Downs é unha cantante, compositora, produtora e actriz mexicana. A súa obra ten un tratamento contemporáneo do folclore. Con naturalidade mestura o vello e o novo, unha voz atronadora e unha voz doce. A parte de cantar en español e inglés, tamén interpreta melodías en diversos idiomas nativos do seu país, como mixteco, zapoteco, maya, purépecha e náhuatl. Reivindica as súas raíces mexicanas e a dos pobos indíxenas, sobre todo a música rexional de Oaxaca, o seu pobo natal.

Zapata se queda

Nícola Cruz

É un dos principais referentes do xénero folktrónica latina, mestura folclore andino con música electrónica. Aínda que Cruz naceu en Francia, actualmente está afincado en Quito, Ecuador, de onde son as súas raíces e inspiración. Mostra unha gran sensibilidade pola música ancestral dando nova vida os instrumentos tradicionais dos Andes que renova a partir dos métodos de produción actuais.

Calexico

Banda estadounidense de Tucson, Arizona, de flok-rock americano. Calexico caracterízase polo os seu estilo ecléctico no que une variedade de estilos, destacando o folk do suroeste de Estados Unidos e do norte de México. A diversidade cultural dos compoñentes dá credibilidade o seu discurso de achegar culturas e diluír fronteiras. Canta á inmigración e a todas esas comunidades de xente que se instalou no país en busca do soño americano, en definitiva, intentan mostrar que da diversidade saen cousas marabillosas, como a súa música.

Jambinai

Trío coreano que xurdiu en Seúl, na Universidade Nacional de Artes de Corea, onde estudaban música tradicional. Compoñen música instrumental feita con instrumentos milenarios, en risco de extinción, e coetáneos (guitarra, baixo e batería). Mesturan sons do pasado con hardcore, a fraxilidade co heavy. Unha proposta moi interesante e atípica que merece ser escoitada. Confesan que a súa inspiración vénlles dos sentimentos de angustia, enfado e illamento que lles xeran as forzas conservadoras que queren controlar ás novas xeracións.

Onda

Fuerza nueva

Fuerza nueva é o incendiario e revolucionario proxecto formado por Los Planetas e Niño de Elche. Recuperan a verdadeira orixe de cancións populares, as despoxan da súas connotacións ideolóxicas e proporcionan novas lecturas. Xogan a alterar símbolos. Remozan himnos como o de Andalucía (“Santo Dios”), “El Novio de la muerte” (canción que naceu como un cuplé, e que para moitos e moitas é o himno da Lexión), o himno oficial dos xitanos ou o himno de Cataluña, “Els Segadors”, que adaptan baixo o título “Canción para los obreros de Seat”. Aínda que non o pareza, súa intención non é, en ningún caso, provocar, senón baleirar de ideoloxía para que poidan ser escoitadas cunha mentalidade aberta.

Existen temas que xenaran tabús e controversias na sociedade e Francisco Contreras Molina, Niño de Elche, é un dos artistas que a través dos seus proxectos (xa sexa en Fuerza nueva ou en solitario) nos axudan a reflexionar e xerar diálogo.

Caxade

É o proxecto persoal de Alonso Caxade quen estudou acordeón no Conservatorio Profesional de Música de Pontevedra e Educación Musical, ademais, ten o Posgraduado de Música Tradicional Galega. Ca súa banda, fusiona folclore tradicional galego con pop. Define a súa música como un conxunto de estilos que crean un propio. Mostra unha gran consideración polo mundo rural e o noso patrimonio cultural tradicional. Detrás de súa obra hai un discurso irónico e reivindicativo.

Gente pota

Davide Salvado

Artista galego que converte a música tradicional galega en universal grazas o seu arte e unha gran posta en escena. Salvado é rural e folclórico, pero tamén amigo da provocación e o desconcerto. Foi capaz de atopar o seu propio estilo agrogay, como se define, que se move entre a vangarda, a tradición e a provocación. Salvado presenta un folclore tradicional onde mestura sen medo todas as súas influencias para engrandecer os cantares ancestrais.

Omar Souleyman

Natural de Ras al-Ayn, da rexión nordés de Siria. Comezou no eido da música na década dos noventa. Pasou de cantar nos festexos nupciais por encargo a converterse na estrela máis grande do Medio Oriente. Hoxe, é un músico de fama internacional. Dende pequeno, Souleyman, cantou cancións tradicionais de dabke, base da súa obra, que mestura co estilo iraquí de música choubi e letras kurdas. Este folclore axítase con electrónica producindo unha gran cantidade de cancións cun estilo frenético. É un son estraño e exótico para os oídos occidentais, oídos os que Omar Soleyman non parece estar moi interesado en compracer, aínda así, colleita moi boas críticas a nivel mundial.

Warni warni